Welkom op de website van Religieus Erfgoed

12-02-08 | Sed auctor lorem sit amet purus

In de negende eeuw doet het gerucht de ronde dat aan de kust van het Spaanse Cantabrië het graf van de apostel Jacobus gevonden is. De legende groeit en mensen uit heel Europa gaan naar Spanje om het wonder te aanschouwen. Om de stroom in goede banen te leiden worden er tussen de verschillende abdijen pelgrimswegen aangelegd en herbergen waar de pelgrims kunnen over­nachten. In Vlissingen staat de Sint-Jacobskerk op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Van hieruit vertrekken vanaf de dertiende eeuw eeuwenlang pelgrims, het merendeel per schip. Santiago is in die tijd op haar hoogtepunt van roem; jaarlijks trekt een half miljoen pelgrims naar de stad. Daarna raakt de route geleidelijk in onbruik. Na 1970 keert het tij, eerst langzaam, maar rond 2000 neemt het aantal pelgrims snel toe. In 2005 komen 93.924 bedevaartgangers in Santiago aan. Eén van hen is Ria van Geldere uit Middelburg.

Ria houdt het in dat jaar, na 25 jaar in het basisonderwijs, even voor gezien. De laatste van de drie kinderen is de deur uit en haar man, Gert Jan, is na zijn pensionering drukker dan ooit. Zij neemt drie maanden onbetaald verlof om een lang gekoesterde wens in vervulling te doen gaan: lopen naar Santiago de Compostela. Op 1 juli vertrekt ze vanuit haar basisschool, waar ze wordt uitgezwaaid door de kinderen van haar klas. "Het was een vreemd gevoel, ik was op weg en had nog 2500 kilometer te gaan. In de Jacobskerk kunnen pelgrims sinds 1998 weer een stempel krijgen. Daar haalde ik mijn eerste pelgrimsstempel. Er staat een schelp op, het symbool van Santiago en het herkenningsteken van de route. In Vlissingen ben ik met de veerboot overgestoken naar Breskens. Ik wilde in drie maanden naar Santiago lopen, dus dat betekende zo'n 25 kilometer per dag. Door Frankrijk is Gert Jan meegegaan. Nee, niet om te lopen, daar heeft hij niet zoveel mee. Overdag deed hij zijn ding en 's avonds ont­moetten we elkaar bij onze kampeerbus. In het begin liep ik niet over de pelgrimsroutes, maar zoveel mogelijk over natuurpaden. Tot ver onder Parijs heb ik eindeloos door graan- en maisvelden gelopen. Mooi in het begin, maar na een paar weken wordt het saai. Pas in Limoges kwam ik de eerste pelgrim tegen, met haar heb ik een paar dagen opgelopen."

Ria is lid van de PKN (Protestantse Kerk in Nederland). In de ruimhartige vergeving van alle zonden, die de katholieke kerk al duizend jaar de bedevaartgangers in het vooruitzicht stelt, gelooft ze niet. "Nee, ik loop heel graag en dit was voor mij de belangrijkste reden om op pad te gaan. Natuurlijk was ik nieuwsgierig naar wat er met mij ‘spiritueel' zou gebeuren onderweg. In veel reisgidsen lees je dat mensen naar Sint Jacobus gaan als ze letterlijk en figuurlijk geen andere uitweg meer zien. Zij zijn op zoek naar een antwoord of verlossing. Dat soort mensen ben ik onderweg ook wel tegen gekomen. Mensen die er helemaal doorheen zaten en ‘koste wat het kost' Santiago wilden halen. Eerlijk gezegd viel het spirituele mij een beetje tegen. Na 600 kilometer had ik mijn dagelijkse leven wel losgelaten, maar wat daarvoor in de plaats kwam, was niet veel. Ik bleef maar nadenken en dacht veel aan de tijd toen mijn kinderen klein waren. Ik probeerde te achter­halen of ik wilde doorgaan in het onderwijs, waar mijn hart ligt, of toch nog eens iets heel anders beginnen. Maar het werd niet duidelijk. Wat ik wel heel bijzonder vond, is dat je weet dat duizenden mensen je op deze route zijn voorgegaan. Allemaal met hun eigen wensen, gevoelens en vertwijfeling. Ik voelde een sterke verbondenheid met hen en met de pelgrims die ik onderweg ontmoette. Iedereen lijkt ergens naar op zoek, maar wat het precies is, is voor iedereen anders en vaak moeilijk te beschrijven.

In Roncesvalles aan de Spaans-Franse grens begint de officiële route en gaan de pelgrims de Camino Francés op. Het is dan nog 800 kilometer naar Santiago. "Vanaf daar loop je niet langer alleen, de Camino is vol met pelgrims. Overdag heb ik in mijn eigen tempo gelopen en ‘s middags ontmoet je elkaar in de ‘refugio's'. Dat schept een band. Veel herbergen zijn van de staat, ze zijn goedkoop, maar vaak ook erg vies en onpersoonlijk. Eén particuliere herberg is mij bijgebleven. Daar werd je als gast begroet en verzorgd; na zoveel kilometer lopen is zo'n ontvangst hartverwarmend. Ik dacht: ‘Zoiets zou ik wel willen beginnen'. Maar ja, iedereen op de Camino gaat een boek schrijven of een herberg beginnen. Het zijn van die plannen die de thuiskomst nog even uitstellen. De laatste 100 kilometer wordt het op de Camino drukker en drukker. Veel Spaanse families gaan hiervandaan op pad met picknickmand en al. Ze zijn dan nog maar vier dagen verwijderd van Santiago. Die laatste dagen heb ik afscheid genomen van de Camino. Voor mij zat het er op, de aankomst in Santiago was mooi, maar niet zo bijzonder als ik had verwacht. Ik was letterlijk en figuurlijk leeggelopen."

"Na thuiskomst heb ik mijn oude baan weer opgepakt. Maar wat ik tijdens het lopen niet had ingezien, zag ik nu wel. Ik was veranderd. Ik werd me bewuster van mijn omgeving en ook mijn werk zei me niet meer zoveel. Het leek wel alsof de Camino aan mij bleef knagen. Na lang wikken en wegen heb ik besloten om mijn baan op te zeggen. Ons huis staat te koop en deze zomer gaan we naar Spanje om een ‘refugio' te zoeken op de route Via de la Plata, de route van Sevilla naar Santiago. De Jacobsschelp die voor het huis tussen de stenen ligt nemen we mee als herkenningsteken voor de pelgrims. Bij ons zijn ze welkom. Vreemd hè, je beseft het niet onmiddellijk, maar de Camino verandert uiteindelijk iedereen."