Welkom op de website van Religieus Erfgoed

12-02-08 | Sed auctor lorem sit amet purus

Said Bouzambou (1981) is geboren en getogen in Vlissingen. Zijn vader komt uit Marokko en arriveert via omzwervingen door Algerije en Spanje in 1965 in Vlissingen. Hier vindt hij werk als lasser bij de NV Koninklijke Maatschappij De Schelde. Zijn vrouw volgt hem enkele jaren later. "Ik ben het zesde kind uit een gezin van acht", zegt Said . Vijf van mijn broers en zussen wonen in Zeeland, de andere twee in Amsterdam." We spreken af in zijn flat aan de President Rooseveltlaan in Vlissingen. Hij woont er al een jaar, de woonkamer is net geschilderd, maar aan de inrichting en de verwarming is hij nog niet toegekomen. Said excuseert zich voor de kou: "Ik ben nog elke dag in mijn ouderlijk huis. Mijn vader kreeg na zijn pensionering een ernstige vorm van Parkinson en mijn moeder kan het niet langer alleen meer aan. Samen proberen wij hem zo goed mogelijk te verzorgen." De woonkamer wordt te ascetisch en we besluiten om het gesprek in een warmere omgeving voort te zetten.

Welk religieus object heeft voor jou een bepaalde betekenis? "Voor mij is dat de boulevard van Vlissingen." De boulevard? "Ja, de boulevard. Wij leven hier onder de zee­spiegel en de boulevard beschermt ons als zeewering tegen de zee die vierentwintig uur per dag komt en gaat. Voor mij is dat de schepping van Allah." Maar de zeewering is een onderdeel van de Deltawerken en dat is toch mensenwerk? "Ja, het is door mensen gemaakt, maar voor mij is het slechts een afspiegeling van de schepping. Alleen Allah is in staat iets te scheppen vanuit het niets. De mens maakt hooguit iets na, met hersenen door Allah gegeven. Ook de zee en de zon zijn de schepping van Allah. Hij is de Schepper en heeft daarom het absolute recht om aanbeden te worden. Dus begrijp me goed, ik aanbid de boulevard niet, maar als ik daar loop dan gedenk ik Allah in vrees, hoop en liefde."

Said krijgt het geloof bij zijn geboorte mee. "Mijn ouders zijn vrome moslims. Wij kennen de doop, zoals bij de christenen, niet. Direct na de geboorte fluistert de vader de ‘azan' in het ene oor en de ‘iqama' in het andere oor. Dit is niet verplicht, maar een gewoonte die veel voorkomt binnen islamitische gezinnen. De ‘azan' is de oproep tot het gebed dat vijf keer per dag door de ‘muezzin' wordt vertolkt. Daarna volgt de ‘iqama', dat is na de ‘azan' de oproep tot het gebed door de imam. In beide zit de ‘shahadah' dat getuigenis betekent en daarin wordt verklaard dat er maar één enkele God is die het recht heeft aanbeden te worden. Dit is de kern van mijn geloof."

De islam is net als het jodendom en christendom een monotheïstisch geloof. "De islam is bij Adam begonnen en erkent alle profeten. Jezus is voor ons één van de grote profeten. In de zesde eeuw na Christus staat in het centrum van Mekka de Grote Moskee en in het midden daarvan een kubusvormige tempel, de Ka'aba. Binnen en rondom de Ka'aba staan 360 beelden die goddelijke wezens moeten voorstellen. De Arabieren verafgoden die beelden, net als de Israëlieten in het Oude Testament. Het is Mohammed, vrede zij met Hem, die aan deze verafgoding een einde maakt. Hij is de dienaar en boodschapper van Allah, maar zelfs Hij mag niet aanbeden worden. Alles wat Allah levend heeft gemaakt mag door de mens niet worden nagemaakt."

Deze gedachte komt deels ook voor in andere theologische stromingen en is gebaseerd op één van de Tien Geboden:  ‘Gij zult u geen gesneden beeld, noch enige gelijkenis maken, van hetgeen boven in den hemel is, noch van hetgeen onder op de aarde is, noch van hetgeen in de wateren onder de aarde is'. Deze denkwijze heeft indirect invloed op de opvatting over creativiteit. Het woord ‘creare' werd binnen genoemde stromingen en ook binnen de Griekse filosofie, lange tijd, alleen voor God gereserveerd. Is het achterliggende idee daarvan, dat iets wat zichtbaar is aanbeden kan worden? Is het daarom verboden om een afbeelding van Allah te maken? "Wij weten niet hoe Allah eruitziet. In de Koran en de Soennah wordt gesproken over de verheven eigenschappen en schone namen. Hij is de Alwetende en de Alzijnde. Het is daarom ook verboden om een afbeelding van Mohammed, vrede zij met Hem, te maken."

Een groot deel van het christendom neemt een ander uitgangspunt in. In het Nieuwe Testament is God mens geworden in de gedaante van zijn zoon Jezus die op aarde verschijnt. God werd daarmee in zekere zin zichtbaar. Dit zien we terug in de westerse schilderkunst waar de Madonna met kind rijkelijk voorkomt. "De islam deelt deze opvatting niet, is veel kritischer ten aanzien van religieuze afbeeldingen, zeker in de moskee. Voor veel moslims zijn ook beelden en ­afbeeldingen van mensen en dieren ‘haraam', dat wil zeggen verboden door het geloof. Niet elke moslim denkt daar overigens zo over, maar ik wil mij graag aan dit verbod houden. Binnen de islam is een verbod een verbod, ook al kennen wij de achterliggende reden niet. Je mag mij alles vragen over de islam of over mijn geloof en ik zal eerlijk antwoord geven, maar op de foto zal ik niet gaan."

Is het mogelijk om jouw geloof in Nederland in alle vrijheid te beleven? "Ja, dat is mogelijk. Jammer genoeg is er na 11 september 2001 wel veel veranderd. Maar ik ben blij in Vlissingen te wonen. Als ik op vakantie in Marokko ben dan verlang ik terug naar thuis. Ik voel mij Zeeuw en wil hier leven tussen andersdenkenden en andersgelovigen."