Welkom op de website van Religieus Erfgoed

12-02-08 | Sed auctor lorem sit amet purus

Naast het geruis van de A58, ter hoogte van afslag De Poel ligt het Vrouweputje. "Tot in het midden van de vorige eeuw kwamen buurtbewoners met hun zorgen naar het Onze Lieve Vrouweputje of Mariaputje," vertelt Maria Vermue (1962). "Aan het water werd een genezende kracht toegekend, mensen met klachten zoals ‘boze zweren', huidziekte of reumatiek zouden er baat bij hebben. Het wonderlijke van het putje was en is dat de bron nooit droog staat en het water zoet, helder en van goede kwaliteit is. Over het wonderputje deden dan ook allerlei legendes de ronde. Een van de bekendste verhalen is wel dat van de op de hielen gezeten Beeldenstormer, die tijdens de Reformatie een gestolen Mariabeeld uit de kerk van Baarsdorp kwijt moest en dit in zijn wanhoop in de put weggooide. In Baarsdorp was de verering van Maria groot, zo groot dat zelfs de Reformatie de put niet geheel kon laten verdwijnen. Door de ruilverkaveling werd de put in 1973 gedempt. Een rationele beslissing die toen door weinig mensen werd betreurd."

"Of het water genees­krachtig is weet ik niet, maar voor mij is het wel een heel bijzondere plek. Ik ben katholiek opgevoed, mijn moeder ging elk jaar naar de bedevaartsplaats Kevelaer. Mij sprak dat niet aan, maar toen mijn moeder mij kort na het overlijden van mijn vader vroeg of ik haar wilde vergezellen naar dit bedevaartsoord, heb ik dat gedaan. Ik deed dit voor haar, maar die dagen in Kevelaer raakten mij ook. Ik was verdrietig over de dood van mijn vader en vond daar een vorm van troost. Bij thuiskomst trof ik in de brievenbus een briefje van Ginny Rentmeester aan, met daarin een oproep om samen, met anderen, te streven naar het herstel van het Mariaputje. Dat wil ik, dacht ik, en heb toen meteen gereageerd. Ginny is interieurarchitect en zij had al een ontwerpschets gemaakt voor de nieuwe bron. Met financiële steun van de gemeente Goes, verschillende sponsors en particuliere giften, hebben wij dit plan verder uitgewerkt. Het bleek niet mogelijk om op de oorspronkelijke plek van het Mariaputje te graven, daarom hebben we vijftig meter verderop, in dezelfde kreekrug, proefboringen gedaan. Het water dat omhoog kwam is net zo zoet en helder als in de verhalen van mensen die het Mariaputje nog van vroeger kennen."

"Samen met zes andere vrouwen vormen wij sinds 2005 de Stichting ‘t Vrouweputje. Voor mij persoonlijk heeft het Vrouweputje een historische en spirituele betekenis. Het mooie vind ik, dat deze plek van oudsher gekoppeld is aan het vrouwelijke element in de volksreligie. Water als een van de vier natuurelementen wordt samen met het element aarde als vrouwelijk gezien. De allereerste bewoners van Zeeland zagen de waterputten als mani­festaties van de moedergodin.
Maria staat voor de maagd, de heilige, toegewijde, de troosteres en de verzorgende moeder. Binnen het christendom is zij het belang­rijkste vrouwelijke archetype. In de voorchristelijke tijd, maar ook in andere culturen wordt haar rol vertegenwoordigd door een veelvoud aan godinnen. Iedereen kent wel de Egyptische godin Isis, deze moeder­godin is het symbool van vruchtbaarheid, maar we kunnen ook dichter bij huis blijven. In Zeeland wordt de godin Nehalennia al vóór de komst van de Romeinen vereerd. Wat haar naam precies betekent is niet helemaal duidelijk, maar een mogelijke betekenis is vrouwe of godin van de zee. De Romeinen nemen haar als godin over en dan krijgt ze de rol van beschermvrouw van handelslui die op Engeland varen. Deze godinnen waren sterke persoonlijkheden en laten zien dat vrouwen vroeger belangrijke posities innamen, ook op religieus gebied. Hun inzichten, inwijdingen en bescherming werden geëerd. Toen wij een naam gingen bedenken voor de hernieuwde bron, was het voor ons dan ook niet vanzelfsprekend dat het weer het Mariaputje zou gaan heten. We kozen voor de naam Vrouweputje omdat ‘vrouwe' een veel bredere betekenis heeft dan ‘Onze Lieve Vrouwe Maria'. ‘Vrouwe' is een eretitel voor het vrouwelijke element dat we in ieder levend wezen aan­treffen."

"Het Vrouweputje is een plek van bezinning voor iedereen. Soms lijkt het alsof er sinds de inwijding van het Vrouweputje in 2007 ten opzichte van vroeger weinig veranderd is. Nog steeds is het een plek waar mensen hun zorgen en problemen achterlaten. Ik woon vlakbij de put en kom er regelmatig langs. Vaak zie ik mensen bij het water zitten, zij zullen hun zorgen niet meer zo vaak aan Maria voorleggen en van haar ook geen hoop of antwoord meer verwachten, veel eerder volgen mensen nu hun eigen innerlijk weg, maar voor ieder persoonlijk kan deze plek nog steeds een helende, troostende of versterkende werking hebben. Als bron van bezinning kan het ons verbinden met vroeger en met onszelf. Er zijn trouwens nog steeds mensen die het water een bepaalde genezende kracht toekennen. Zo is er een oudere dame in de buurt die ons vertelde dat ze elke ochtend een slokje van het water drinkt."

Vanaf de weg is de put niet zichtbaar. Via een voorhof en een pad door bloemenvelden en gras loopt de bezoeker naar de bron. "Wij willen het landschap zo min mogelijk verstoren en daarom is bij de beplanting gekozen voor bomen en struiken die van oudsher voorkomen in het Poellandschap. Wel hebben we daarbij op de symbolische en geneeskrachtige betekenis van de bomen gelet, want niet alleen de put maar heel het landschap daaromheen is er op gericht om de bezoeker tot zichzelf te laten komen."